Nalot na Guernicę
Anarchopedia
| Część artykułu "Nalot na Guernicę" pochodzi z wolnej encyklopedii - Wikipedia.Tak więc wymaga on edycji, zmodyfikowania oraz rozbudowania. |
Na początku wojny domowej, w 1936 roku, północna część Hiszpanii - Baskonia, opowiedziała się po stronie rządu republikańskiego, który przyznał tym terenom szeroką autonomię. Gernika była wówczas siedzibą rządu autonomicznego Kraju Basków.
26 kwietnia 1937 roku Gernika została zaatakowana bombami burzącymi i zapalającymi i ogniem karabinów maszynowych przez siły lotnicze. Atak był dziełem Legionu Condor, niemieckiego korpusu ekspedycyjnego Luftwaffe, wspierających generała Franco, z niewielką pomocą lotnictwa włoskiego. Oprócz mieszkańców, w mieście znajdowali się uchodźcy i osoby z okolicznych miejscowości przebywające tam w związku z dniem targowym.
Pierwsza faza nalotu składała sie z kilku pojedynczych ataków. Pierwszy zaatakował pojedynczy bombowiec Dornier Do 17, który ok. godziny 16.30 zrzucił na miasto prawodopodobnie 12 bomb 50 kg. Wkrótce potem trzy włoskie bombowce Savoia-Marchetti SM.79 zbombardowały most i drogę za miastem 36 bombami 50 kg. Trzecią falę stanowił nalot niemieckiego Heinkla He 111 eskortowanego przez włoskie myśliwce, a w czwartej i piątej fali do godz. 18 miasto zbombardowały dalsze dwa niemieckie bombowce. Podczas tych nalotów, miasto odniosło jedynie lokalne zniszczenia.
W tym samym czasie, w którym pierwsze samoloty pojawiły się nad miastem, z lotnisk wystartowały trzy eskadry bombowców Junkers Ju 52 Legionu Condor, załadowanych bombami burzącymi o masie 250 kg i 50 kg oraz małymi bombami zapalającymi o masie 1 kg, eskortowane przez myśliwce Bf 109 i He 51. Samoloty te nadleciały nad miasteczko około 18.30, bombardując je falami przez 15 minut, podczas gdy eskortujące myśliwce ostrzeliwały ulice miasta i okolice z karabinów maszynowych. Kombinacja bomb burzących i zapalających niszczyła zabudowę miasta, znacznie utrudniając walkę z pożarami i powodując wielkie zniszczenia. Frankistowski lotnik Salas Larrazabal ocenia, że na miasto i okolicę zrzucono 22,07 tony bomb z Ju 52, 1,8 ton z SM.79 i 4,35 z niemieckich bombowców dwusilnikowych, łącznie 28,22 ton.
Dokładna liczba ofiar nalotu nie jest znana. Według szacunków akceptowanych przez większość historyków i rząd baskijski, zginęło przynajmniej 1650 osób, a kilkaset zostało rannych (podaje się też 1654 osoby zabite i 889 ranne). Ofiarami byli wyłącznie cywile, w tym kobiety i dzieci, celami nalotu były również jedynie budynki cywilne (znajdująca się w Gernice fabryka broni Unceta, produkująca pistolety Astra, nie ucierpiała podczas nalotu).
Stronnicy generała Franco rozpowszechniali informacje, że zniszczenia były dziełem wysadzania budynków przez Front Ludowy i miały na celu zintensyfikowanie oporu Basków przeciwko frankistom. Z kolei sam Franco mówił: "Uważam że Guernica nie została zbombardowana, lecz spalona przez samych Basków. Ktokolwiek zaś głosi inną tezę, uprawia czerwoną prowokację." Jeszcze po II wojnie światowej podejmowano próby, forsowane przez hiszpański rząd frankistowski i prawicowych publicystów, zanegowania rozmiarów nalotu i zaniżenia liczby ofiar, lub też zdjęcia odpowiedzialności za nalot z generała Franco. Historycy powiązani z reżimem Franco szacują liczbę zabitych na jedynie 120 lub 250-300 (Cesar Vidal), nie zaprzeczając jednak natury nalotu jako skierowanego przeciw cywilom i zakończonego zniszczeniem miasta. Z drugiej strony, propaganda powiązana z lewicą podawała liczby kilku tysięcy ofiar zabitych.
Bombardowanie Guerniki stało się szeroko znanym na świecie symbolem okrucieństwa wojny i ruchu antywojennego. Jeszcze w 1937 roku Pablo Picasso namalował obraz Guernica (Wezwanie przeciwko wojnie) będący potępieniem nalotu i malarskim manifestem antywojennym.
[edytuj] Cele
Nalot był celowo wymierzony w ludność cywilną, gdyż w mieście nie znajdowały się żadne ważne obiekty wojskowe czy nawet przemysłowe a po za małym garnizonem w Guernice nie stacjonowały żadne odziały wojskowe. Nalot ten udowodnił światu, który w większości, szczególnie Francji oraz Wlk. Brytanii, nie wierzył w masowe zbrodnie popełniane przez prawicę hiszpańską.

